The Napster Moment of Manufacturing

Jan 27

Posted by Smári McCarthy in Copyfight, Development, English, Hardware | No Comments

These are my outline notes from my talk at the Me Craft/You Industry symposium in Enkhuizen, Netherlands, today. The conversation afterwards, at the end, to a large degree revolved around the questions of whether we are ready for a “Napster moment”, whether it will ever come, and whether it’s actually a question of industrial paradigms or economic waveforms. I’m tempted to think that the fact that the symposium is called “Me Craft/You Industry” rather than “Me Kondratiev Wave/You Faddish Harmonic” suggests that this is actually a question of underlying paradigms much rather than simply economic fluctuations.

The topic is craft production and its relationship to industrial production, and by and large humanity consists of people who think that industry is great but it needs more craft, people who think craft is great but it needs more industry, and, in some edge cases – you know who you are – people that think both craft and industry are completely unteneble as production paradigms and we need something different.

There’s a way everybody can come happy out of this, but in order to get there we need to talk about something radically different from manufacturing for a moment and talk about something far more contentious. Then we’ll swing back at it at the end and have a go at centralization, just because we can and because it’ll be fun.

Now. Anybody who grew up in the late 1990′s used Napster, or at least heard of it. You know. The evil file sharing system which allowed lots of people to copy the work of Britney Spears and spread it all over the Internet.

Most of the time, when we look back at Napster, we see it as a failed attempt at liberation of the cultural output of humanity at best and a thoroughly illegal system for violating intellectual monopolies and threatening the hegemony over culture at worst. But regardless of where one stands on filesharing, it’s a fun metaphor that Cory Doctorow pointed out the relevance of: Very rarely do we think of Napster as a system by which a few million teenagers reinvented the music industry over the course of roughly 6 months – the leading edge of the Napster adoption curve – and during that time they built the largest database of human creativity that has ever existed, and they did it for free.

The cultural significance of this is massive. It is hard to imagine the world as it is today without the Napster moment. It turned the tables in many ways, both legal and illegal, ethical and unethical, and wherever you stand on any of those, at least your Internet connection is alarmingly fast now. The advent of Napster and its many successors produced massive upwards pressure towards faster Internet connections, more consumer control over cultural output, and a shift from passive consumption of culture to an active consumer culture. In fact, that variate alone is enough to explain most of the change in the structure of the music industry since then, although they will never admit it. In 1989 Stephan Weiswasser of ABC predicted that “you aren’t going to turn passive consumers into active trollers on the Internet.” How wrong he was.

The Napster moment, for music, was simply the democratisation of music – the moment at which it was ripped away from corporate interests and structurally enforced state protectionism and spread around all of the streets.

But the key here is not directly that of cultural liberation, because that had already been going on since the very day that culture became enshackled. However, the technology to record and distribute things like music had been incredibly terrible for a very long time then. Back when wax rollers were used to store music, in order to make 10 copies, the artist needed to perform the music 10 times – the concept of mastering did not exist. Slowly we moved from there to a digital age, but even then, prior to Napster, although it was possible to share files online, but it was difficult and required a lot of technical knowledge. Further, it was subject to scaling constraints – whether it was a musician encoding a song onto a wax roller or an FTP server providing the latest tunes, there was only so many requests they could service. So in that sense, “the Napster moment” is the large-scale democratization of filesharing through P2P technology.

But this isn’t about Music. Metaphor complete. Now let’s think about this in terms of industry, craft, and manufacturing.

The beginning of the Industrial revolution marked the beginning of a process by which the ability to craft and subsist was made economically unviable by massive improvements in productive capacity. This led many farmers, homesteaders and others to relocate to towns and cities, which started to grow. Eventually this led to a disenfranchised urbanized working class which had no control over any productive capacity to speak of. Formerly crucial crafts such as knitting were outcompeted by industrial methods and pushed into the realm of hobbyism, while the new class of industrialists owned more and more, produced more and more, yet contributed less and less to the process themselves. Some of the craftsmen rebelled against this trend in England between 1811 and 1815, but sure enough those of them that didn’t get hung got sent ot Australia.

This trend is still going on. Now that human intervention has been minimized and trivialized in factories, the same is happening in retail. Salespeople are being replaced by artificial autonomous agents. Modern capitalism is an existence whereby humans compete against indefatigable machines on a free market.

But yet, this is changing. A persistant interest in reversing the trend of centralization has slowly pushed the boundaries. Free Software has pushed the boundaries. Increasingly, open manufacturing models are pushing the boundaries.

We currently have the early P2P industrial tools, such as Repraps, laser cutters, CNC mills. We have Fab Labs and hackerspaces, but they’re still somewhat hard to use and they are by no stretch of the imagination widespread or democratized. Hackerspaces and maker labs are still geeky and artsy and hackish, and that’s fine for now, but we still need a Napster moment in manufacturing.

Now, to speculate on what that moment will look like is as impossible as it would have been for Stephan Weiswasser to speculate on Napster in 1989. I’d love to try, though. Despite that we don’t know what that moment will look like, in terms of technology, there are a few things we can assume based on previous examples:

  1. It will suck. It’ll be slow and buggy, it’ll suffer from all sorts of scaling issues, it’ll look like crap, and it won’t actually be very good, but it’ll get better.
  2. It will be good enough. It won’t be pretty but it’ll get the job done and everybody who uses it will have countless suggestions for its improvement. As Vinay Gupta has pointed out, “Anything that’s worth doing is worth doing badly.”
  3. It will have a precipice-adoption curve: massive exponent on the leading edge, mostly by young people, suddenly empowered. The emphasis on young people is important. Most people probably won’t “get it”. I’m sure a lot of the people who attend conferences like this will, but there’s not enough of us. There are however lots of bored kids in suburbs.
  4. It will have a P2P social structure, rather than a hierarchical command-and-control structure as we’re used to from industry. In that sense, it will have more in common with craft production, despite retaining industrial output levels. That factor also means that there will be a much higher dynamic range for production – it is less likely that Sloanist economies of scale will apply.
  5. It will be attacked massively by entrenched interests. The attacks will range from smear campaigns (“You wouldn’t download a chicken sandwich!”) to legal actions based on existing laws to the creation of new draconic legal instruments to protect existing industrial production methods. Historical examples of this include the Frame Breaking and Malicious Damage Acts of 1812 in England, from the historical perspective, whereas the more modern ACTA treaty and things like SOPA.
  6. There will be martyrs. People like Peter Sunde and the other founders of the Pirate Bay, people like Aaron Swartz and Pablo Soto. People who, for one reason or another, the various industries decide to make an example of.

[Note: I ran out of time at the talk-equivalent of here. It's hard to fit a fully formed argument into 10 minutes!]

One foreseeable difference between the Democratization of Industry compared to the Democratization of Culture is the scope of severity. Giving everybody access to all the music in the world changes music but it doesn’t change the world. People still need to eat and have shelter, they still need clothes and other essentials. Therefore, social exclusion from the capacity to use BitTorrent will stifle culture, but it won’t necessarily create a dangerous “societal badlands” situation. In short: poor people will not suffer too much.

However, when the Napster Moment happens for manufactured goods, we’re talking about a rather severe situation where the chasm between rich and poor (or rather, the haves and the have-nots, in terms of access to this technology) grows exponentially forever. In terms of political economy, everybody who has not the ability to download (and eat) the chicken sandwich stands to be eternally disenfranchised.

There are solutions to this problem:

First, we can try to make sure that the technology, when it comes into existence, is of a nature that it is inherently copyable. This is a design feature of RepRap – people are thankfully already thinking this way, and Von Neumann showed some pretty convincing maths that suggested that any Universal Constructor must necessarily be able to construct a Universal Constructor. But more importantly, these devices need to be legally unencumbered so that it is socially and legally possible to replicate the devices.

Second, we can try to give as many people in the world access to the existing technology and the knowledge of how to use it and what to expect in the future, such that when such a technology comes along, they’ll not only be less surprised by it but inherently acclimatised to it.

Which gives us the very weird result that the piracy-oriented file-sharing part of culture may be requisite to social justice in a P2P manufacturing world. There might be lots of other ways, but considering the last few hundred years of history and the fact that we have only managed to come up with craft, industry, and P2P, it’s fairly ovious that in any direction where the result is not an open and free peer-to-peer result there lies madness.

Mosquitoes with Cannons

Jan 22

Posted by Smári McCarthy in Copyfight, English, Politics | 6 Comments

Last week, we won. The Internet, long seen as a mostly harmless collection of kitten aficionados and porn fiends, fought epic battle of self preservation against a substantially better organized enemy, one with much greater experience of that field of battle. But much like Aaron Burr against Alexander Hamilton, crazy random happenstance came into play at the right moment, and the massive dose of overkill didn’t hurt – it was just what the good doctor ordered. Our foe went back to Hollywood, tail between feet, and even admitted in an interview thereafter, in minced words, that they had effectively not bribed politicians sufficiently. It was great. You should’ve been there.

But this silver lining also has an associated cloud, and its shaped like a mushroom. Looking over the forlorn battlefield our only martyr lies rotting: MegaUpload, a vehemently illegal cast member, gutted at the last minute by authorities created to combat corruption and protect civil liberties (seriously). Too bad. So be it.

In the meantime, we’re celebrating. And yet we shouldn’t, because we just made one of the most grievous errors imaginable. On the 18th of January, many netizens protested in various ways. Reddit shut down for a while, Google posted a censorship warning. Khan Academy and TED pulled their weight honorably. Wikipedia went dark for an entire day. A full spin of the globe. Serious measures.

Put into context, this was our trump card, our nuclear deterrent. We just escalated the arms race plenty by putting thermonuclear computational equivalence into play against what amounts to a well funded mafia of global interests. We could’ve been more subtle.

I was one of those who supported Wikipedia’s blackout. After the fact I see that it was wrong, because what we did there was provide Dodd and his cronies (which he needs since he’s not allowed to lobby directly until 2013) with a value estimation of what evil censorship laws such as SOPA and PIPA not passing is worth to us. One day a year. That’s 1/365.25th of the year, in case you’re wondering. That’s about 1/365.25th of our total time currency. Copyright is weaponised time.

What should be understood as generational warfare, where the Internet generation demands the same liberties for creativity as was granted to our great-grandparents, just got reduced to a game where our enemy, a well funded mafia with a fantastically powerful government sponsored protection racket, knows our caliber.

What happens next? Dodd and pals start working on SOPA 2.0 and PIPA 2.0 and DMCA 2.0 and ACTA 2.0 and all the other two-point-ohs, trying to figure out how to sneak it past us, but now they know our currency. How much more powerful do they have to make it for us to cower in fear? Next time, will we need to black out for two days, or three? Thirty, perhaps? Where does it stop?

In the grand scheme of things, SOPA and PIPA are little other than temporary annoyances, like mosquitoes – definitely worth squatting, but not really worth the effort of pulling out your Glock or your launch keys. And while nobody has ever taken down an international mafia with bug spray, that just shows that our methods aren’t toxic enough.

We committed overkill. We won, but too heavily. Now the ground we tread on is radioactive and may itself decay upon further incursions into our realm. What can we do?

I’m not much of a cyberlibertarian, but I have a soft spot for them. They had a few things right, even if suffering from frontier blindness: the overarching belief of those at the frontier of human development is always that they are untouchable. History creeps up on them in their sleep. John Perry Barlow was unequivocal in his righteous demand for sovereignty and independence for Cyberspace, he foresaw that nation states were inherently incapable of existing in a post-territorial communications space. And yet somehow, due to a splendid mix of cronyism, corruption, greed and stealth, we’ve found ourselves in the situation that national interests have strong armed the debate on a field of physical infrastructure and border-theoretical governance.

The Internet is no longer free from incursion from nation states, so anything that can be understood through the delineation of national borders, encapsulated in national interests, or affected through national political processes can affect the Internet directly. Being on the defensive is not going to be a winning strategy. Money just got tight: there’s only so much blackouting we can survive.

So let’s go on the offensive. Instead of having traditional politics interfere with the Internet, it’s time for the Internet to interfere with traditional politics. The various Pirate Parties have moved us part of the way towards establishing a theory of networked information politics, but it’s nowhere near complete. There are a lot of deep fundamental questions that still need to be asked, and a lot of it’s going to require some deep philosophical navel gazing. But I think we can do it.

Not really because I have a problem with the copyright mafia, even though I do. Much more because I’ve been watching meatspace politicians and their bankrupt ideologies take humanity out for too many rodeos. They’ve long since outstayed their welcome, and they must be ousted. Networked politics, information politics, is the way to fix things.

Who else is in favor of aiming our cannons at bigger targets, and quitting with the grapeshot?

Fáráðsraunsæi

Jan 20

Posted by Smári McCarthy in Icelandic, Personal | No Comments

Vinstrisinnaðir hagfræðingar eru eins og kristnir vísindamenn með botnlangabólgu. Forsendur þeirra trúarbragða sem hagfræðin er eiga ekkert skylt við félagslegan raunveruleika. Allar tilraunir til að samþætta fræðigrein sem nær að fjöldaframleiða veruleikafirringu á stóriðnaðarmælikvarða við þá hugmynd að allir eigi rétt á tryggri afkomu og góðu lífi hafa lyktað af því sem C. Wright Mills kallaði “fáráðsraunhyggja”. Ekki að hægristefnan í hagfræði sé neitt skárri; þar nær veruleikafirringin virkilega að blómstra í skjóli þess sem Tryggvi Þór Herbertsson vill meina að sé misheppnuð greining en ekki misheppnuð spámennska. Einhvernveginn hefur fólki tekist að smætta allan mannlegan raunveruleika niður í einhverskonar kappleik milli einstaklinga og hópa, án þess að nokkur viðleitni sé gerð til að átta sig á því að án samfélags er einstaklingshugtakið merkingarlaust, og án einstaklinga verður ekkert samfélag byggt.

Ein afleiðing þess að við tökum þessari smættun sem sjálfsagðri er að við förum að rugla saman meðferð og útkomu. Þegar verkefni verður til í samfélaginu, hvort sem það er barn sem þarf að mennta, sjúklingur sem þarf að sinna, eða kreppa sem þarf að snúa við, þá er sjálfvirk hegðun að líta til þeirrar stofnunnar sem hefur það hlutverk að leysa verkefnið, og við mælum árangurinn eftir stöðluðum mælistikum. Fyrir vikið hefur okkur tekist, eins og Ivan Illich orðaði það, að rugla skólagöngu saman við menntun, læknisþjónustu saman við heilbrigði, lögreglueftirlit við öryggi, og lífsgæðakapphlaupinu hefur verið ruglað saman við gagnlega vinnu.

Í slíku umhverfi, þegar hagkerfi hrynur, þá taka stofnanirnar sig saman og reyna að leysa vandamálið sem er fyrir hendi á sama hátt og þau leysa öll vandamál. Stofnanaleg sjálfhverfa verður til þess að eina ásættanlega leiðin til að losna út úr fjármálakreppu verður aukning á viðhaldi þeirra kerfa sem til voru fyrir. “Ábyrgar” og “hóflegar” lausnir eru þær sem hægt er að framkalla innan þeirra stofnanna sem til voru fyrir, með tilfæringum, hagræðingum, niðurskurðum eða stefnubreytingum. Á móti eru allar tillögur að lausnum sem reyna að takast beint á við uppruna vandamálsins með því að gera strúktúrslegar og kerfislægar breytingar álitnar “öfgakenndar” og “óraunsæar”. Þannig virkar fáráðsraunsæið.

—

“Nell,” hélt liðsforinginn áfram, og gaf til kynna með raddblæ sínum að kennslustundin væri á enda. “Munurinn á fávísu og menntuðu fólki er að hinir síðarnefndu þekkja fleiri staðreyndir. Það hefur þó ekkert við það að gera hvort þau séu heimsk eða gáfuð. Munurinn á heimsku og gáfuðu fólki – og þetta er satt óháð því hvort það sé vel menntað eða ekki – er að gáfað fólk kann að meta fíngjörðir. Það verður ekki ruglað þegar aðstæður eru margræðar eða jafnvel mótsagnarkenndar, heldur er það frekar viðbúið þeim og hjá því vakna grunsemdir þegar eitthvað virðist of einfalt.”
[...]
“Hvora leiðina hyggstu fara, Nell?” spurði liðsforinginn, og hljómaði áhugasamur. “Hlýðni eða uppreisn?”
“Hvoruga,” svaraði Nell. “Báðar leiðirnar eru einfeldingslegar – þær eru bara fyrir fólk sem kann ekki að meta margræðni eða mótsagnir.”

– Neal Stephenson, The Diamond Age (Mín þýðing; þetta er eitt uppáhalds brot mitt úr mini uppáhalds bók. Ath að orðið “fíngjörðir” er það skásta sem ég gat fundið upp fyrir “subtlety” – kannski það sé hluti af vandamálinu að það er ekki til neitt orð fyrir “subtlety” í íslensku…)

—

Margir hafa gert tilraunir til að kasta af sér fáráðsraunsæinu. Því miður eru flestir þeirra þesslegir að þeir eiga ekki fín jakkaföt, tala í gífuryrðum, og eru sæmilega líklegir til að tilbiðja kristalla og halda að tungllendingarnar hafi verið falsaðar. Til þessa hóps teljast bálreiðir feministar, kaffihúsakommúnistar og allt hitt liðið sem enginn vel fóðraður úthverfabúi nennir að veita minnstu athygli, enda hlýtur fólk sem hefur tíma til að hafa svona skoðanir að vera iðjulaust og berja börnin sín, eða hvað? Þrátt fyrir þetta eru þessir aðilar almennt betur upplýstir um eðli heimsins en meðal hagfræðingur, en þeir eiga þeir ekki neina möguleika á að sannfæra aðra, þegar samkeppnin er vel sleiktur jakkalakki með flotta prófgráðu.

Því er lítið hlustað, þegar þeir segja að það væri viturlegt að aðskilja viðskipta- og fjárfestingabanka, að það væri sniðugt að gera allt eignarhald á fyrirtækjum gagnsætt, að það myndi gera peningakerfið stöðugara ef peningarnir væru ekki gefnir út sem lán sem bera vexti (sá sem getur útskýrt hvernig það leiðir ekki óhjákvæmilega af sér óheftan vöxt þar til kerfið springur fær Ponzi bréf í verðlaun).

Minna er hlustað, þegar þeir sömu segja að það væri á ódýran hátt hægt að auka fæðuöryggi Íslands og minnka innflutning á matvælum með því að nýta afgangshita frá jarðvarmaorkuverum í gróðurhús. Eða þegar þeir sömu segja að það mætti draga verulega úr rekstrarkostnaði ríkisins með notkun á frjálsum hugbúnaði, eða með því að auka á beint lýðræði. Eða að það megi fjórfalda uppskeru á ýmsum matjurtum með notkun á lífrænum áburði.

Svo liggja þeir bara undir árásum sem þora að fara fram með eitthvað sem gæti virkilega breytt samfélaginu til hins betra, til dæmis stytting vinnudagsins (2-4 klukkustundir á dag eru meira en nóg samkvæmt ýmsum rannsóknum; Gorz gerði góða grein fyrir þessari þróun og er eðlilegur upphafspunktur…) eða upptaka á grunnframfærslukerfi (sem myndi spara tugir milljóna í rekstri á atvinnuleysistryggingasjóði, LÍN, tryggingastofnun ríkisins og fleira, minnka skriffinskuna og stofnanaþvargið, ýta undir framþróun skapandi greina umfram þungaiðnað, og minnka tekjubilið milli ríkra og fátækra).

Einhver veruleikafirrti einstaklingurinn kallaði svona hugsun “krakkhagfræði”, þrátt fyrir að sá hinn sami telur sig vera talsmann þess að smækka ríkisvaldið og viðhalda því eingöngu í þeim tilgangi að viðhalda einokun á auðlindum og verðmætum með valdi, því ekki vilji hann kosta framfylgd eignarréttarins úr eigin vasa. Ætli fáráðsraunhyggjumenn hafi kynnt sér umframbyrði eignarréttarins?

Vandamálið við þetta hægri-rugl og vinstri-bull er að í öllum tilfellum sniðgengur það almenna skynsemi. Ég er einstaklingsmiðaður félagshyggjumaður. Hægra megin við Davíð og vinstra megin við Steingrím. Betri en þeir báðir, eins og velflestir, því ég sé að lausnir á vandamálum samfélagsins verða ekki dregnar fram með stofnannavæddu veruleikafirrtu hagfræðikenningarunki. En uss, ekki segja neinum.

Það væri hrikalegt ef það spyrðist út að allt sveitta hippapakkið sem steitir hnefa á Facebook hefði rétt fyrir sér, og að stofnanir eins og Alþingi væru stofnanalega þroskaheftar, jafn ófærar um að taka skynsamar ákvarðanir eins og saursletta á þjóðveginum. Ef það myndi spyrjast út gæti það haft í för með sér réttlæti og allskyns þannig horbjóð, sem úthverfabúarnir vilja ekki sjá og hagfræðingarnir kunna ekki að reikna.

En svo maður tali nú af pínulítilli alvöru rétt í lokin: væri það svo slæmt ef að allir hagfræðingar væru skikkaðir til að læra prósentureikning og lesa Leviathan í gegn (án þess að hlæja)? Væri svo slæmt ef stjórnmálamenn væru látnir telja upp þær grundvallarforsendur sem þeir gefa sér um eðli samfélagsins, svona rétt eins og aðra hagsmunaskráningu? Væri slæmt ef blaðamenn myndu vera gagnrýnir á stofnanalega hugsun, og að bjúrókratar þyrftu að færa rök fyrir máli sínu?

Æji, ég veit ekki hvort við séum orðin nógu þroskuð til að takast á við slíkan veruleika. Kannski ég haldi mig bara við hippastælana þar til að þið hin eruð tilbúin fyrir flóknari veruleika.

Höfundur er krakkhagfræðingur

Af trompun tjáningarfrelsis

Jan 18

Posted by Smári McCarthy in Copyfight, Free speech, Icelandic | 1 Comment

Í dag eru fjölmargir vefir lokaðir í mótmælaskyni gegn SOPA og PIPA frumvörpunum, þar á meðal ensk útgáfa Wikipedia og WordPress. Google er með á ensku forsíðu sinni ákall um að mótmæla SOPA og PIPA. Ég skrifaði grein í síðustu viku um hugmyndir STEF um að innleiða svipaðar ritskoðunarreglur á Íslandi, og hafði ekki séð nein skrifleg mótmæli við henni fyrr en í dag, þegar mér var bent á athugasemd frá Ólafi Arnalds sem segir:

Nú er ég sjálfur ekki hlynntur ritskoðun á internetinu en mikið einstaklega er þetta illa upplýst grein… YouTube er nú þegar með svona kerfi í gangi sem er keyrt af tölvuforritum, ekki 1154 starfsmönnum, auk þess sem STEF hefur bara ekkert með Wikipedia að gera…

Er í alvörunni enginn sem fer yfir svona greinar áður en þær eru birtar á einum vinsælasta miðli landsins til þess eins að grafa undan starfsemi samtaka sem eru að reyna að gera sitt besta við að vernda hagsmuni heillar starfstéttar sem á undir högg að sækja?

Það er rétt að STEF hefur ekkert með Wikipedia að gera, enda eru tóndæmin á Wikimedia Commons bara í þúsundavís… og það að STEF myndi fá leyfi til að ritskoða Internetið myndi auðvitað ekki leiða af sér sambærileg áköll frá öllum öðrum höfundarétthöfum til að fá að gera það sama, neinei. Það er ekkert vopnakapphlaup í gangi. Kvikmyndaiðnaðurinn myndi aldrei fara fram á það að fá að ritskoða Internetið, né heldur bókaútgefendur. Eða hvað? Ég stend við það sem ég sagði: Sjálfhverfa höfundarréttarsamtaka hefur náð nýjum hæðum.

Það er rétt að YouTube er með “gervigreind” sem skannar yfir myndbönd smávegis og leitar að ákveðnum settum af þekktum, fyrirfram merktum ummerkjum um höfundavarið efni. En það sér sérhver heilvita maður að þær aðferðir hafa ekki verið að virka – þær eru í besta falli aum viðleitni. Það er hreinlega ómögulegt að smíða gervigreind, né nokkuð annað, sem finnur höfundaréttarbrot með 100% nákvæmni, og það er ekki neitt sem mun breyta því. Ég get útskýrt hvers vegna á fræðilegan hátt ef þess er óskað; það verður að fyrirgefast að í 3000 stafa plásstakmörkun Fréttablaðsins gafst ekki ráðrúm til að útskýra hvernig Turing vélar og Shannon-Nyquist sampling theorem virka, hvað þá það að samkvæmt TRIPS sáttmálanum (sem er undirstaða alþjóðlegra höfundaréttarskuldbindinga) er engin skráningarskylda á höfundaréttarvörðu efni og því enginn gagnagrunnur til að miða við.

Vandamálið við þessar hugmyndir um lög eru að það þarf ekki nema einn ósáttan höfundarrétthafa sem féll á milli í gervigreindinni til að binda endi á YouTube. Og skítt með YouTube: Wikipedia er ekki með svona gervigreind, né heldur WordPress, né meginþorri allra vefsíðna í heiminum.

Þetta er ekki hægt. Svo einfallt er það.

Hvað varðar það að þau séu að reyna að vernda hagsmuni heillar starfsstéttar sem á undir högg að sækja, þá langar mig til að benda á að það er algjört bull. Hugverkaiðnaðurinn telur nú rúmlega $2 milljónir milljarða dollara árlega og vex ár frá ári. Það er rétt að dregist hefur saman í plötusölum, sem dæmi, en það er vegna þess að fleiri kaupa stök lög en áður, og heildarupphæðin hefur hækkað. Svo er rétt að benda á að höfundaréttarsamtök hafa verið gríðarlega dugleg við að borga höfundarrétthöfum verulega illa, og mismuna þeim eftir því hvaða afbrigði af list þau stunda. Það er undarlegt brot á félagafrelsi að tónlistarmenn á Íslandi verða að vera í STEF til að fá greitt fyrir spilun á sinni tónlist í útvarpi, og að enginn tónlistarmaður megi gefa vefsíðum og útvarpsstöðvum leyfi til að borga ekki STEF-skattinn.

Það er búið að sýna margoft fram á það – til dæmis hjá fyrirtækjum eins og Gogoyoko og Spotify – að rétta leiðin til að vernda hagsmuni fólks í skapandi greinum er ekki að skerða mannréttindi eða takmarka tjáningarfrelsi, né heldur að kæra fólk í spað. Rétta leiðin er að bjóða upp á eitthvað *betra* – láta það vera jafn auðvelt eða auðveldara að fara löglegu leiðina. Það myndu velflestir borga ef að það kostaði ekki miklu meira vesen.

Svo er hitt: Það er meginregla í lýðræðislegum samfélögum að við leyfum ekki einokunarstarfsemi. Við höfum meiraðsegja stofnanir eins og samkeppnisstofnun til að koma í veg fyrir það. En einhverra hluta vegna höfum við samþykkt lög sem veita einokunarrétt á menningararfleið mannkyns. Ég er auðvitað sammála því að fólk eigi að fá borgað fyrir vinnuna sína, en það er bara allt allt annar hlutur en að fólk fái einokunarrétt á vinnunni sinni fram að 70 árum eftir sinn dauðadag.

Misflokkun upplýsinga og aðgangur almennings

Dec 7

Posted by Smári McCarthy in FOI, Icelandic | Comments off

Eftir samtal sem ég átti við Láru Hönnu Einarsdóttur og Jón Þórisson fyrir nokkru um það að sem ræðismaður í St. Pétursborg á sínum tíma hafði Björgólfur Thor Björgólfsson diplómatískt vegabréf, sem er eftir því sem best er vitað enn í gildi, ákvað ég að það væri forvitnilegt að gera upplýsingabeiðni til Utanríkisráðuneytisins til að komast að því hverjir aðrir eru með diplómatískt vegabréf.

Svarið sem ég fékk frá Utanríkisráðuneytinu má sjá hér, en í því er vísað til úrskurðar úrskurðarnefndar um upplýsingamál frá 16. nóvember 2005, þar sem segir:

Þær upplýsingar sem kærandi hefur krafist að fá afhentar leiða af kerfisbundinni skráningu á handhöfum vegabréfa. Umbeðin skrá og vinnsla þeirra upplýsinga sem henni liggur til grundvallar er ekki tiltekið mál í framangreindum skilningi. Af því leiðir að upplýsingalögin gilda ekki um aðgang að henni. Við setningu upplýsingalaga nr. 50/1996 var kveðið svo á í 1. mgr. 2. gr. laganna að þau giltu ekki um aðgang að upplýsingum skv. lögum um skráningu og meðferð persónuupplýsinga.

Þetta er frekar alvarlegt mál, ef svo mætti að orði komast, því samkvæmt þessu eru skrár í forum stjórnvalda ekki skrár nema þær tilheyri máli. Þarna er svo breið takmörkun á aðgangi að gögnum á ferðinni að það fær mann til að velta fyrir sér hvernig skilgreiningin er á málaskrá, og hvernig hún samræmist skilgreiningunni á vinnugögnum, sbr sömu lög.

Nú þegar verið er að taka upplýsingalög fyrir enn og aftur á þinginu væri sniðugt að skoða þetta – ég vissi ekki af þessum úrskurði fyrr en núna og ég er satt að segja pínu feginn að Alþingi samþykkti ekki upplýsingalögin á síðasta þingi. Þó verð ég að segja að það er alveg með ólíkindum að þrátt fyrir að lögin voru orðin nokkuð pússuð og fín eftir frekar umfangsmikla meðferð í Allsherjarnefnd síðast er ég alveg steinhissa á þvíhverslags sorp Forsætisráðherra hefur ákveðið að leggja fram í þetta skiptið. Það er að einhverju leyti búið að blanda athugasemdum nefndarinnar inn í, sýnist mér, en öðrum virðist hafa verið hent. Það er eins og nánast allt það góða sem var gert í Allsherjarnefnd í haust hafi algjörlega farið fram hjá þeim, og niðurstaðan er afleit. Spurning hvort að Allsherjar- og Menntamálanefnd ákveði að taka þetta í gegn af sama krafti…

Það sem vantar í upplýsingalögin er fyrst og fremst þrennt að mínu mati:

  • Það að upplýsingalögin gildi um allar upplýsingar sem ríkið hefur, óháð því hvort að dót heiti mál eða skrá eða gagnagrunnur eða hvað annað. (Auðvitað á að taka tillit til persónuverndar, starfsemis eftirlitsstofnana, þjóðaröryggis og þessháttar – ég kem að því síðar)
  • Það að stjórnvöldum beri jákvæð skylda til að birta lista yfir öll gögn í sínum fórum opinberlega, þar með talið gögn sem falla undir undanþágum sem vinnugögn eða á grundvelli persónuverndar eða hvaðeina.
  • En í þeim tilfellum sem gögn eru óaðgengileg vegna slíkra undanþága ætti að koma fram hver veitti undanþáguna, í krafti hvaða embættis, hvaða undanþága var veitt og hvers vegna. Einnig ætti að koma fram hvenær leyndinni verður aflétt.
  • Að einhvernvegin sé það framfylgt að stjórnvöld svari upplýsingabeiðnum sem gerðar eru innan lögskipaðs tímaramma; ég sé enga leið aðra en að beita einhverskonar refsiákvæðum, sektum eða álíka sé ramminn brotinn, en ég veit ekki hvernig væri hægt að koma svoleiðis á án þess að það sé misnotað. Það er þó víst að “skamm, óþekkur bjúrókrati” er ekki nægilegt – upplýsingabeiðnin að ofan kom ekki nema þremur dögum á eftir áætlun (á mánudegi: það mætti bæta upplýsingalög með því að tala um virka daga frekar en daga, imo, til að vernda stjórnsýsluna fyrir svoleiðis bulli, en þau hefðu lögum samkvæmt átt að svara á föstudaginn síðasta), og svar við beiðninni sem ég gerði þar á undan kom um mánuði eftir að beiðnin var gerð.

En svo er hitt, að til að ná fram markmiðunum sem koma fram í 1. gr nýja frumvarpsins, m.a. að auka aðhald að stjórnsýslunni og styrkja traust almennings á stjórnvöldum, þá þurfa stjórnvöld að fara að líta á upplýsingagjöf allt öðrum augum.

Ég er hjartanlega ósammála bandaríska stjórnmálamanninum Jesse Ventura þegar hann segir “I have every right to know what my government is doing, you know why? I pay taxes.” Ástæðan hefur ekkert við skatta að gera, og “skattborgari” hugmyndafræðin er snargalin og hættuleg, ekki síst vegna þess að hún gefur í skyn að þeir sem borgi meiri skatt séu meiri borgarar en aðrir. Þetta snýst meira um það að almenningur hefur rétt á því hvað ríkisstjórnin er að gera vegna þess að þetta er lýðræðisríki. Til að lýðræði virki þarf bæði skýran valdastrúktúr sem almenningur tekur þátt í að ákveða bæði form á og setu í, og svo líka upplýstan almenning. Hafi maður bara skýran valdastrúktúr mun illa upplýst fólk taka ákvarðanir um virkni ríkisins meðan spilling grasserast innan ógagnsærra veggja þess, og hafi maður bara upplýstan almenning munu völdin samt safnast fyrir og leiða af sér spillingu.

Viðhorf stjórnvalda gagnvart upplýsingabeiðnum almennings er að þetta sé svolítið mikið óþolandi. Einhver helvítis skríll að þvælast fyrir og heimta upplýsingar um hvað stjórnsýslan sé að athafna sig? Þeir eiga bara að vinna og borga skatta, ekki skipta sér að þessu. Hverjum í andskotanum kemur það við hverjir hafa fengið sérstök vegabréf sem veita þeim diplómatísk fríðindi í nafni Íslenska ríkisins þegar þau eru að ferðalagi erlendis?

Þessu viðhorfi fylgir sú trú að það sé ágætt að tefja fyrir afgreiðslu svona beiðna, að það sé í lagi að upplýsingarnar séu skráðar bara einhvernvegin eftir því hvernig hentar hverju sinni, að enginn strúktúr skipti nokkru máli, og að það sé bara hið besta mál að sum gögn heyri ekki undir upplýsingalög og að veittar séu undanþágur hægri vinstri á grundvelli allskonar.

Dæmi: Ég bað fyrir nokkrum mánuðum flest ráðuneytin (ætlaði að senda á öll en mér urðu á mistök) um upplýsingar um a) allar nefndir eru starfandi á vegum ráðuneytisins, b) hverjir sætu í þeim nefndum, og c) hvernig þeir voru skipaðir.

Frá sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneyti fékk ég fyrsta svarið, sem náði yfir þær nefndir sem hafa verið skipaðar í ráðherratíð Jóns Bjarnasonar, ásamt raunar þeim upplýsingum að ráðuneytið heldur utan um nefndirnar sínar á vefsíðu sinni. Umhverfisráðuneytið svaraði með því sama, sem og iðnaðarráðuneytið, forsætisráðuneytið (að vísu eftir smá póstskipti við starfsmann þar) og efnahags- og viðskiptaráðuneytið, en frá fjármálaráðuneytinu fékk ég eftirfarandi svar:

Ráðuneytið hefur ekki tekið saman yfirlit um nefndir þess, líkt og óskað er eftir í neðangreindum tölvupósti frá 15. september. Með vísan til 3. gr. upplýsingalaga, nr. 50/1996, þar sem segir að stjórnvöldum sé „ekki skylt að útbúa ný skjöl eða önnur gögn …“ verður því ekki unnt að veita þessar upplýsingar.

Rétt er að benda á svar við fyrirspurn Birgis Ármannssonar alþingismanns frá því í nóvember 2010, en þar koma fram upplýsingar um nýjar nefndir, ráð, verkefnisstjórnir og hópa á vegum ríkisstjórnarinnar frá 1. febrúar 2009. Á heimasíðu ráðuneytisins er jafnframt að finna upplýsingar um lögbundar nefndir, ráð og stjórnir þess.

Nú er ég soddan nörd. Ég er gaur sem lifir og hrærist í upplýsingum… og ég á ótrúlega bágt með að skilja af hverju ekkert af þessum ráðuneytum er með þessi gögn á einhverju meðbrúkanlegu stöðluðu formi, og af hverju til eru ráðuneyti sem virðast ekki vita hvaða nefndir eru starfandi fyrir þau. Maður hefði nú haldið að það væri algjört lágmark að vita hvaða nefndir eru í gangi. Þau standa sig misvel, ráðuneytin, og sum eru bara alveg að standa sig prýðilega miðað við allt, en samt lyktar margt við það hvernig upplýsingarnar eru framsettar af því að stjórnsýslan sé starfandi á grundvelli 18. aldar hugmynda um hvernig eigi að skipuleggja ríki, en ekki 21. aldar hugmyndir um hvernig eigi að skipuleggja lýðræðisríki.

Betra viðhorf til upplýsinga væri þetta:

  • Ríkið er til fyrir tilstilli vilja almennings. Almenningur skipar stjórn þess, og stjórnin starfar í þágu almennings.
  • Allar upplýsingar sem ríkið hefur undir höndum varða því við almenning. Í einhverjum tilfellum getur verið mikilvægt að almenningur hafi ekki aðgang að gögnunum almennt, því þær upplýsingar geti leitt til vandræða fyrir ákveðna einstaklinga, veikt stöðu rannsókna á glæpum, eða gefið öðrum löndum færi á að skaða okkur, en almenningur á rétt á því að vita hvaða upplýsingar það eru.
  • Almennt ættu allar upplýsingar að vera birtar opinberlega af fyrra bragði á formi sem er ekki aðeins auðvelt að lesa (eins og PDF skjöl), heldur einnig auðvelt að vinna með á kerfisbundinn hátt (eins og CSV, JSON eða XML skjöl).
  • Með því að gefa almenningi allar upplýsingar sem til eru, alltaf, af fyrra bragði án þess að sérstakar beiðnir þurfi að koma, þá sér almenningur að stjórnsýslan er að gera það sem er rétt miðað við fyrirliggjandi upplýsingar og minnkar álagið á stjórnsýsluna við að fást við beiðnir frá þrjósku liði eins og mér…

Þar sem þessi gögn liggja í gagnagrunni en ekki málaskrá, og “utan gildissviðs upplýsingalaga falla áfram persónuupplýsingar sem færðar hafa verið kerfisbundið í rafræna skrá”, þá fellur þetta undir persónuverndarlög. Það er lagatæknilega skiljanlegt, en virkar á mig sem hugsunarvilla. Þessi gögn ættu að vera opinber, enda eru aðilar sem eru handhafar diplómatískra vegabréfa og þjónustuvegabréfa væntanlega með þau á grundvelli einhverrar þjónustu við ríkið, og ríkið, það erum við.

Upplýsingabeiðni vegna IMF ráðstefnunnar

Nov 23

Posted by Smári McCarthy in FOI, Icelandic | 1 Comment

Ég sendi öðru hverju upplýsingabeiðnir á ríkisstjórnina eða einhverar stofnanir hennar, enda er ég mjög forvitinn um það hvernig samfélaginu sem ég bý í er stjórnað. Fólk virðist oft ekki gera sér grein fyrir því hverslags valdjöfnunartól upplýsingalög eru, en þau eru að mínu mati það merkasta tól sem hefur verið þróað til að tryggja gagnsæi og ábyrgð í lýðræðissamfélagi. Mögulega er þetta mikilvægara tól fyrir lýðræði en kosningar, ég skal ekki segja. En þetta er verulega lítið notað tól, og ríkið virðist ekki kunna að sinna upplýsingabeiðnum hratt og örugglega, sem er skammarlegt.

Hér að neðan eru afrit af samskiptum mínum við Efnahags- og Viðskiptaráðuneytið varðandi útgjöld og fjármögnun ráðstefnunnar “Iceland’s Recovery-Lessons and Challenges” sem var haldinn í Hörpu nýlega. Með þessu er ég engan vegin að gefa í skyn að slíka ráðstefnu eigi ekki að halda – ég er þeirrar skoðunar að ráðstefnur séu líka frekar mikilvægt tól, enda veitist þar samræðugrundvöllur sem skiptir miklu máli fyrir flæði hugmynda og þekkingar. Hinsvegar fannst mér þessi ráðstefna vera heldur tilkomumikil, og í ljósi þess hvernig IMF hefur hagað sér í öðrum löndum í gegnum tíðina langaði mig til að vita hver væri að borga öll þessi ósköp.

On 27/10/2011 10:58, Smári McCarthy wrote:
Góðan dag,

Ég óska eftir upplýsingum um útlagðan kostnað Íslenska ríkisins og
helstu útgjaldaliði við atburðinn “Iceland´s Recovery—Lessons and
Challenges”.

Til vara, séu lokaupplýsingar um útgjöld ekki tilbúin, óska ég eftir
fjárhagsáætlun vegna atburðarins.

Til að forðast undanþágu frá upplýsingaveitingu á grundvelli 5. gr.
laga 50/1996 óska ég sérstaklega ekki eftir því að innlendir
þjónustuaðilar séu nafngreindir í svari frekar en unnt er.

Kveðja,
Smári McCarthy

Eins og sést er þetta sent 27. október. Samkvæmt lögum hafa stjórnvöld 7 daga til að svara, jafnvel þótt í svarinu séu bara upplýsingar um hvenær nákvæms svars er að vænta. Slíkt svar barst ekki, þannig að ég sendi 10. nóvember ítrekun:

On 10/11/2011 20:52, Smári McCarthy wrote:
Góða kvöldið,

27/10 sendi ég neðangreinda upplýsingabeiðni. Hef ég ekki enn fengið
svar við henni, þrátt fyrir að 14 dagar séu liðnir síðan atburðurinn varð.

Skv. 11. gr. laga 50/1996, þá skal “Stjórnvald [...] taka ákvörðun um
hvort það verður við beiðni um aðgang að gögnum svo fljótt sem verða má.
Hafi beiðni ekki verið afgreidd innan sjö daga frá móttöku hennar skal
skýra aðila frá ástæðum tafanna og hvenær ákvörðunar sé að vænta.”

Óska ég hér með eftir skýringum og svörum.

- Smári

17. nóvember brást mér skap og ég ákvað að benda þeim á að þau væru í trassi við lög:

On 17/11/2011 13:25, Smári McCarthy wrote:
Góðan dag.

Enn hef ég ekki fengið svar við þessari upplýsingabeiðni þrátt fyrri
að 21 dagur sé liðinn frá því að beiðnin var gerð.

Nú virðist mér sem annað geti ekki verið en að ráðuneytið sé orðið
vísvitandi brotlegt við lög með því að hundsa beiðninni. Óska ég svara
strax, annars verði málið sent á Umboðsmann Alþingis.

- Smári McCarthy

Um leið og kæruhótunin var send brást fólk við – var það vegna þess að fólk áttaði sig á lagalegri skyldu sinni í ráðuneytinu, eða vegna þess að hræðsluelement var komið í spilið?

On 17/11/2011 15:41, olof.stefansdottir@evr.is wrote:
Tilvísun í mál: EVR11110056

Góðan daginn,

Vísað er til tölupósts dags. 27. október og ítrekun 10. og 17. nóvember
þar sem óskað er upplýsinga um helstu útgjaldaliði vegna ráðstefnunnar
“Iceland´s Recovery—Lessons and Challenges”. Kostnaður ráðuneytisins
liggur ekki endanlega fyrir, en upplýsingar um kostnað eru að berast.
Til upplýsingar skal greint að kostnaður við ráðstefnuna er borinn af
ráðuneytinu, Seðlabanka Íslands og Alþjóðagjaldeyrissjóðnum.

Upplýsingar um kostnað verða sendar um leið og þær liggja fyrir en vænta
má svars fyrir 25. nóvember nk.

Beðist er velvirðingar á töfum á svari.

kveðja,
______________________
Ólöf Stefánsdóttir

Hér var greinilega efni fyrsta póstsins frá mér hundsað, þannig að ég svaraði um hæl:

On 17/11/2011 15:48, Smári McCarthy wrote:
Góðan dag,

Takk fyrir þetta svar og hlakka ég til hins 25. nóvember.

Þó tók ég sérstaklega fram í upplýsingabeiðninni á sínum tíma að “til
vara, séu lokaupplýsingar um útgjöld ekki tilbúin, [óski] ég eftir
fjárhagsáætlun vegna atburðarins.”

Væntanlega liggur hún fyrir?

Kveðja,
Smári

Þá var þögn, þangað til í dag:

On 23/11/2011 10:15, olof.stefansdottir@evr.is wrote:
Tilvísun í mál: EVR11110056

Góðan daginn,
Meðfylgjandi eru umbeðnar upplýsingar um kostanð við ráðstefnuna “Iceland´s Recovery—Lessons and Challenges”.

Heildarkostnaður vegna ráðstefnunnar 8.575.858
Kostnaður greiddur af:
Ráðstöfunarfé ríkistjórnarinnar 1.800.000
IMF 4.820.564
Seðlabanki Íslands 1.899.294
Efnahags- og viðskiptaráðuneytið 56.000
Samtals 8.575.858

kveðja,

______________________
Ólöf Stefánsdóttir

Þá er komið einhverskonar svar. Þó kemur ekki fram þarna hverjir helstu útgjaldaliðir voru, eins og beðið var um, og svarið kemur rétt tæpum mánuði eftir að beiðnin var gerð.

Það á ekki að taka heilan mánuð að fá upplýsingar frá ríkinu. Það á ekki einusinni að taka viku. Beiðnin mín var skýr og skiljanleg og bað ég bara um upplýsingar sem ættu að liggja fyrir.

En þar hafiði það þó. Ráðstefnan kostaði 8.575.858 kr, og var að mestu leyti greidd af Alþjóðagjaldeyrissjóðnum, þótt 1.856.000 hafi komið úr skattféi okkar. Nú ætla ég að senda annan póst og fara fram á það að skýrt verði frá því hverjir útgjaldaliðirnir voru.

(Update: Ég fékk svar til baka um að það væri engin sundurliðun til staðar í bókhaldi ráðuneytisins. Hverjum finnst það alvarlegt mál?)

Fyrst þú ert að lesa þetta þá langar mig að segja: Ég sit á sæmilega mörgum og misjöfnum svörum við upplýsingabeiðni sem ég gerði fyrir nokkrum mánuðum og langar til að birta, en hef ekki haft tækifæri til að vinna úr því. Ef einhver hefur áhuga á því að hjálpa við það eða taka það að sér, látið mig vita með tölvupósti. Þar eru áhugaverðar upplýsingar sem væri gott að koma til almennings.

Fer næsti Bieber í steininn?

Nov 21

Posted by Smári McCarthy in Copyfight, Icelandic | 3 Comments

Ásgeir Ingvarsson tók við mig viðtal sem birtist í Morgunblaðinu í dag. Ég fékk leyfi frá honum til að endurbirta þetta hér, og eftir að hafa komist að því að Microsoft hefur búið til furðulegt og flókið Zip+XML baserað stöff sem á að koma í staðinn fyrir PDF, þá henti ég þessu hingað.

Smellið til að fá PDF skjalið:

“Þessi hlerunarárátta er alvarlegt mál”

Nov 20

Posted by Smári McCarthy in Icelandic, Privacy | Comments off

(Þessi grein birtist í Fréttablaðinu og á Vísi þann 9. nóvember 2011. Endurbirti ég hana hér til að hún sé vel geymd.)

Árið 2005 lagði Sturla Böðvarsson, þáverandi samgönguráðherra, fram frumvarp til breytinga á lögum um fjarskipti þar sem meðal annars var bætt við 3. mgr. 42. gr. núgildandi fjarskiptalaga sem fjallar um það sem kallað hefur verið gagnageymd. Ákvæðinu var bætt við að ósk ríkislögreglustjóra, en var útfærð að fyrirmynd umræðu sem hafði þá staðið yfir í ráðherraráði ESB um að gögn um uppruna- og endastað fjarskipta, tímalengd og tímasetningar þeirra og gagnamagn væru geymd. Færð voru rök fyrir því að varðveisla á öllum upplýsingum um fjarskipti allra aðila á landinu væru nauðsynleg til að sönnunargögn á refsiverðu athæfi væru til staðar við upphaf rannsóknar, frekar en að þeim yrði aflað sem hluti af rannsókn. Gagnageymd var síðar tekin upp í Evrópusambandinu, en hefur síðan þá verið hnekkt með dómsúrskurðum í Rúmeníu og Þýskalandi.

Gagnageymd er í raun forvirk rannsóknarheimild sem skapar alvarlega hættu fyrir friðhelgi einkalífsins. Þessi hætta hefur verið gerð ljós af ýmsum aðilum, til dæmis í umsögn persónuverndarfulltrúa evrópusambandsins, þar sem segir að ekki hefur verið sýnt með nægilega skýrum hætti fram á nauðsyn gagnageymdar, að gagnageymd hefði verið framkvæmanleg á vegu sem ganga síður gegn persónuverndarsjónarmiðum, og að tilskipunin hafi skilið eftir of mikið svigrúm fyrir túlkun að hálfu ákæruvaldsins. Það er ekki hægt að sjá annað en að öll þessi atriði eigi líka við í íslenska tilfellinu.

Ein helstu rökin fyrir gagnageymd hefur verið gagnsemi þess við rannsóknir á hryðjuverkum, en samkvæmt samþykkt svokallaðari Reykjavíkursamþykkt Evrópuráðs eru töluverðar áhyggjur af því að ýmis lagasetning í kjölfar hryðjuverkaárásana á Madríd 2003 og London 2004 hafi ekki tekið nægilega tillit til grundvallarmannréttinda svo sem tjáningarfrelsis, eða meðalhófsreglu.

Í raun hafa þessi geymdu gögn verið notuð fyrst og fremst í þágu rannsókna á fíkniefnabrotum. Þrátt fyrir að þessar rannsóknir séu tvímælalaust mikilvægur þáttur í framfylgd laga vakna spurningar um hvort meðalhófsreglu sé nægilega vel sinnt með þessari nálgun. Tölfræði frá þýsku lögreglunni sýna að gagnageymd hafi ekki haft nein marktæk áhrif á fjölda upplýstra mála, og sér í lagi ekki á fjölda alvarlegra upplýstra glæpa.

Skýrsla sem samtökin European Digital Rights (EDRi) unnu sýndi að af 6 milljónum glæparannsókna á ári í þýskalandi voru innan við 0.01% mála þar sem rannsóknir breyttust verulega vegna skorts á geymdum gögnum. Var sýnt þar að áður en að gagnageymd kom til sögunnar  upplýstust 71% mála þar sem fjarskipti eða internetnotkun kom við sögu, sem var þó þegar mun meira en þau mál sem upplýstust þar sem engin fjarskipti komu við sögu, eða um 55%.

Í skýrslu sem lak frá framkvæmdarstjórn evrópusambandsins fyrr á þessu ári var því haldið fram að gagnageymd sé mikilvægur liður í rannsóknum og upplýsingu glæpa, en hvergi í sömu skýrslu komu fram sannanir á því að það sé tilfellið. Stjórnvöld hafa hvergi getað fært nægjanleg rök fyrir stórfelldum og stöðugum njósnum um alla 500 milljón íbúa Evrópusambandsins, svo ekki sé minnst á hina rúmlega 318000 íbúa Íslands. Að meðaltali var sérhver Evrópubúi skráður vegna gagnageymdar einu sinni á sex mínútna fresti árið 2010 – það er að segja, að hver einasti er ríkisborgari skrásettur í gagnagrunn að meðaltali 225 sinnum á dag.

Í stuttu máli er gagnageymd kostnaðarsöm aðgerð, brýtur í bága við mannréttindi, og er mæta gagnslaus. Í umræðu um þetta í Alþingi 2005, þar sem þessu var þröngvað í gegn með lítilli umræðu, útskýrði Jón Bjarnason þetta mjög svo fallega: “Þessi hlerunarárátta, frú forseti, er alvarlegt mál.” Það er kominn tími til að hætta þessu.

Forvirkar rannsóknir á Framsóknarflokknum

Nov 19

Posted by Smári McCarthy in Icelandic, Privacy | Comments off

(Þessi grein birtist sem kjallaragrein í DV 9. nóvember 2011, en hefur ekki verið sett á vefsíðuna hjá þeim. Ég endurbirti hana hér í gamni.)

Helstu rök framsóknarmanna fyrir því að gefa lögreglumönnum forvirkar rannsóknarheimildir felast í óljósum handaveifingum um aukna tíðni mannsals og hryðjuverka, og svo er kallaður fram hræðsluáróður um vonda kalla frá útlandinu. Þeir vísa svo í skýrslu sem unnin var af ekki minni hagsmunaaðila í málinu en ríkislögreglustjóra, þar sem hann leggur fram, auk mats á óumflýjanlegri yfirvofandi hættu á hryðjuverkum og dópsölu, alveg dásamlega vel útpælda skilgreiningu frá Europol á því hvað geti talist sem skipulögð glæpastarfsemi.

Skilyrði Europol

Til að eitthvað geti talist skipulögð glæpastarfsemi þurfa eftirfarandi að eiga við: Til þarf að koma samvinna fleiri en tveggja einstaklinga, starfsemin þarf að standa yfir í langan eða óskilgreindan tíma, grunur þarf að liggja fyrir um alvarlegt afbrot, og markmið viðkomandi þurfa að vera auðgun og/eða völd.

Að auki er gerð krafa um að í það minnsta tvennt eftirtalinna atriða gildi:

  1. Hver þátttakandi þarf að hafa fyrirfram ákveðið verkefni
  2. Starfsemin lúti einhverskonar skipulagi og stjórnun
  3. Starfsemin þarf að vera alþjóðleg
  4. Þátttakendur þurfa að beita ofbeldi eða öðrum aðferðum sem henta þykja til ógnunar
  5. Skipulag starfseminar þarf að vera svipað því sem þekkist í viðskiptum og rekstri
  6. Viðkomandi þurfa að stunda peningaþvætti
  7. Viðkomandi leitist við að hafa áhrif á stjórnmál, fjölmiðla, opinbera stjórnsýslu, réttarkerfið eða hagkerfið.

Skipulögð glæpastarfsemi?

Nú ætla ég að sýna fram á annað af tvennu, en þó er ég ekki viss hvort. Annað hvort er Framsóknarflokkurinn skipulagður glæpahópur eða þá skilgreining ríkislögreglustjóra er það almenns eðlis að hún gæti með tiltölulega lítilli fyrirhöfn átt við um hvern sem er. Það er ef til vill ósmekklegt að taka framsóknarflokkinn fyrir, vitandi það að þeir hafa aðallega verið vitorðsmenn og fylgifiskar í gegnum tíðina, en þeir buðu svolítið upp á þetta sjálfir með nýlegri þingsályktunartillögu, þó svo að Samfylkingin eigi mögulega jafnan sök.

Ef við tökum hið augljósa fyrir, þá eru fleiri en tveir meðlimir í framsóknarflokknum og starfsemin hefur staðið yfir í langan tíma, auk þess sér ekki fyrir endann á henni. Það er auðséð að framsóknarmenn hafa áhuga á því að komast til valda og þeir virðast ekki í gegnum tíðina hafa slegið hendinni upp á móti smá auðgun, til dæmis í formi styrkja.

Að auki hefur hver þátttakandi ákveðna stöðu innan flokksins og sem slíkt bæði ákveðið verkefni (atriði 1), og stöðurnar gefa til kynna að það sé skipulag og flokknum sé stjórnað (atriði 2), og það er klárt mál að framsóknarflokkurinn leitist við að hafa áhrif á stjórnmál, fjölmiðla, opinbera stjórnsýslu, réttarkerfið og hagkerfið (atriði 7). Ég ætla svosem ekki að reyna að sýna fram á peningaþvætti eða ofbeldi, enda er slíkt óþarfi samkvæmt skilgreiningu ríkislögreglustjóra, og það ætti jú líka að vera efni forvirku rannsóknarinnar – þrátt fyrir að það sé ekki rökstuddur grunur.

Óþarfi að rökstyðja nokkuð

Þótt ekki sé til rökstuddur grunur er þó til grunur, og í honum felst jú síðasta atriðið sem nauðsynlegt er að uppfylla til að þessi greining sé rétt: grunur þarf að liggja fyrir um alvarlegt afbrot. Það mætti til að mynda rannsaka hvort það hafi verið brot gegn ráðherraábyrgð þegar Valgerður Sverrisdóttir birti ekki, sem iðnaðarráðherra, upplýsingar um brotasvæði á Kárahnjúkum eða þegar Siv Friðleifsdóttir ógilti úrskurð Skipulagsstofnunar sem lagðist gegn Kárahnúkavirkjun. Eða jú hvort eitthvað pólitískt hafi verið í pokahorninu þegar fjölskyldufyrirtæki Halldórs Ásgrímssonar fékk 2.6 milljarða afskrifaða um árið. Mig grunar allaveganna að það megi rannsaka þetta.

Vandamálið við forvirkar rannsóknarheimildir eru að lögmæti þeirra og umfang eru í lok dags háðar mati manna sem hafa mikla hagsmuni af því að finna upp jafn gjörsamlega gagnslausar skilgreiningar eins og raun ber vitni hér, og þótt ég telji í raun ólíklegt að Framsóknarflokkurinn sé einhver mafía, enda þekki ég bæði gott og heiðarlegt fólk í þeim flokki, þá er það merki um glæpsamlega fávísi að leggja það til að lögregla fái að rannsaka hvern þann sem þeim sýnist, þegar hægt væri með mun betri árangri að aðlaga þær rannsóknarheimildir sem þeir nú hafa betur að vandamálunum sem eru raunverulega til staðar – þegar frá eru taldir allir ímynduðu útilegumennirnir.

A letter to the Congress of the United States

Nov 18

Posted by Smári McCarthy in Copyfight, English, Free speech | Comments off

(I stumbled onto Demand Progress’s campaign page about SOPA/Protect-IP and found myself writing in the little input box. You should too. Anyway, this little rant is what I wrote in the box. It’s a bit whiny, a bit dreamy, a bit silly, but there’s something about it that I like. Perhaps I should write things in little boxes more often.)

I am not your constituent. I am from the Internet, the space was created as a side effect of a military research project that your congress funded. Today, the Internet is the backbone of communications, diplomacy and commerce in the world. It has liberated millions of minds from intellectual starvation and with its help millions of bodies have been liberated from physical serfdom.

What makes the Internet special is its ability to bring information to anybody, anywhere, always, regardless of political opinions and special interests. Information is apolitical, as is the Internet. However, that does not mean that the Internet is used by apolitical people and that the information they share is not meaningful to them.

What we’re facing today is a political threat to the stability of the Internet. It is akin to a declaration of war. Except that the Internet is not a developing nation, it is not a physical place which can be bombed for not complying with specific policy decisions. No. The Internet occupies the same space as you do, it permeates every action that humanity takes now. Destroying the Internet would be destroying mankind’s best ever hope for equality and justice. Destroying the Internet would be destroying the most powerful free market ever seen. It would be destroying the values upon which the United States are founded. Destroying it is suicide.

Don’t commit suicide. Don’t invade the Internet with your silly censorship law. It won’t work, but it will force the denizens of the Internet to militarize more heavily, employ sociociphernetic guerrilla tactics against those who would seek to strip us of our right to communicate. It would force us to fight you, and we don’t want to do that, because the Internet is the brainchild of America. For better or worse, we rather like you guys.

Say no to SOPA and Protect-IP. Then, if you’re up for the challenge, ask us – the Internet – how we would protect the material interests of the creative people in the world. You’ll be surprised.